ASP Değişkenler

Option Explicit
Dim x, y, z, t, u

x = 15
y = “15”
z = “Zeytinyağlı yiyemem aman”
t = True
u = ASPxDotNET

Bütün programlama dillerinde olduğu gibi vbscriptte de değişkenler terimi vardır. Bu terim sayesinde program içerisinde işleyeceğimiz sayısal veya metinsel değerleri kullanmaktansa bu değerlerin yerini tutan bir değişkeni kullanırız. Bu sayede program içerisinde daha esnek bir yapı kurabiliriz. Değişkenleri temsil eden adlar vardır, örneğin “isim” değişkeni (tarih, toplam… gibi) isim değerleri alır. Anlaşıldığı üzere değişkenin adı değişmiyor fakat değişken içerisinde tutulan değer değişebiliyor. (bu değişiklik programcının kontrolünde meydana geliyor). Verilen değer program akışına göre farklılaşabildiği için bu terime değişken diyoruz.

ASP Kod Bloğu

Bütün ASP kodları bu kod bloğunun içine yazılır.HTML kodları gibi sayfaya serbest yazılırsa derlenmesinde hata meydana gelir.ASP Kod bloğunu sayfada istediğimiz yerde açabilir ve kapatabiliriz.

Örnek kullanımı ;

Response.Write “ASPxDotNET“ 
kodu ekrana ASPxDotNET yazdıracaktır.

ASP dosyalarının işletilmesi

Asp uzantılı dosyaların “asp.dll” yardımı ile derlendiğini bilmekteyiz peki ya bu derlenme nasıl olmaktadır.

Birinci basamak olarak asp dosyası içerisinde server taraflı kod olup olmadığı denetlenir. Eğer dosya içerisinde sunucu taraflı işletilecek bir kod bulunmaz ise IIS tarafından direkt istemciye gönderilir. Bu “Windows 2000” de yeni bir özellik olarak eklenmiştir. Bu sayede “.asp” uzantılı dosyaları kullanmamıza olanak tanır (içerisinde sunucu taraflı çalışacak kod bulunmayan dosyalara bile “.asp” uzantısı verilebilmektedir).

IIS Uygulama Yapıları

IIS içerisindeki işlemleri daha iyi anlayabilmek için uygulama yapılarının Windows içinde nasıl çalıştığını anlamalıyız. Web sunucudaki (IIS) her web sitesinin sunucu üzerinde yer alan bir kök dizini vardır. Varsayılan (Default) web sitesi otomatik olarak “c:\inetpub\wwwroot” dizinini kendine kök dizini atar (değiştirilebilir). Her yeni açılacak web sitesi için bir kök dizini belirlenmesi zorunludur. Sunucu üzerindeki web sitelerini görmek için IIS yönetim arabirimi olan “Internet Service Manager” programı kullanılır.

ASP ile IIS İlişkisi

ASP sadece kendisi için yazılmış olan DLL i kullanır (asp.dll). Bu dosya standart olarak web sunucu da yer almaktadır (sadece IIS 1.0 sonrası) (Winnt\System32\ inetsrv dizininde yer almaktadır). Bu DLL sadece ASP dosyalarını (genellikle .ASP uzantılıdırlar) okuyup içerisindeki script komutlarını işlemek ve sonuçlarını HTML ve metin içeriği ile birlikte Web gözatıcısına yollamak görevini üstlenir.

Server-Tabanlı Script Teknolojileri

Şimdiye kadar anlattığım CGI dilleri web sunucusu üzerine bir yama yapmadan yada ekstra bir program yüklemeden çalışmamaktadır. Bu programlar kullanıcıdan gelen isteği algılar ve isteğe göre dosyayı okur daha sonra onu sunucu içinde işler ve bir çıkış dosyası oluşturarak kullanıcıya sunarlar.

Perl ilk popüler sunucu-tabanlı uygulama geliştirme dili olarak literatüre geçmiştir. Fakat bu dil çok fazla gelişim geçirmiştir. Özellikle de Unix ve Linux tabanlı sunucularda yeni nesil programlama dili olan PHP (Personal Home Page) ye yerini bırakmıştır.

ASP’nin Doğuşu

HTML in gelişmesi ile birlikte kullanıcılara web sayfalarına bilgi girebilmelerine olanak tanında ( elementi yardımı ile). Bu şekilde bir çok uygulama geliştirildi çünkü artık kullanıcı da sunucuya bilgi gönderebiliyordu. Fakat çoğu uygulamada bu kullanıcıdan gelen bilgilerin anında işlenmesi ve yeniden bir text bazlı HTML dokümanı hanine getirilmesi gerekiyordu. Bu ise hiç hızlı bir yöntem değildi.

Bu zorluğu aşmak isteyen geliştiriciler kolları sıvayarak CGI (Common Gateway Interface) arabirimini geliştirmeye başladılar. Bu arabirimi standart haline getirdiler ve tamamen “C” dili üzerine kurdular.